Nieuwe regels vanaf 2026: wat verandert er voor opdrachtgevers?

Team WorkChain

29 juni 2026 · 8 min leestijd

Laatst bijgewerkt: 29 juni 2026

Link gekopieerd!

Waarom verandert er zoveel vanaf 2026?

Vanaf 2026 staat de inzet van zelfstandigen opnieuw volop in de belangstelling. Hoewel de Wet DBA al sinds 2016 bestaat, is de handhaving de afgelopen jaren beperkt geweest. Inmiddels controleert de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid en verwachten veel organisaties dat controles de komende jaren verder worden uitgebreid.

Voor opdrachtgevers betekent dit dat het belangrijker wordt om vooraf goed na te denken over de inrichting van een samenwerking met een zzp'er. Niet alleen de overeenkomst, maar juist de dagelijkse praktijk bepaalt uiteindelijk hoe een arbeidsrelatie wordt beoordeeld.

Handhaaft de Belastingdienst de Wet DBA weer?

Ja.

Sinds 1 januari 2025 heeft de Belastingdienst de actieve handhaving hervat. Daarbij ligt de nadruk op organisaties waar aanwijzingen bestaan dat structureel wordt gewerkt met schijnzelfstandigen.

Dat betekent niet dat iedere opdrachtgever automatisch gecontroleerd wordt. Wel neemt de aandacht voor correcte arbeidsrelaties toe en wordt verwacht dat bedrijven hun processen beter op orde hebben.

Wat betekent dit voor opdrachtgevers?

Voor veel organisaties verandert vooral de manier waarop zij naar zelfstandigen moeten kijken.

Waar voorheen vaak vooral aandacht werd besteed aan het contract, verschuift de focus steeds meer naar de feitelijke samenwerking.

Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:

Werkt de zelfstandige daadwerkelijk zelfstandig?
Is er sprake van ondernemerschap?
Is de opdracht resultaatgericht ingericht?
Kan de zelfstandige zelfstandig beslissingen nemen?
Is er sprake van een gezagsverhouding?

Door deze vragen vooraf te beantwoorden, kunnen veel risico's worden beperkt.

Gratis download

Gratis Wet DBA Checklist

Controleer in enkele minuten of jouw samenwerkingen met zzp'ers compliant zijn. Download de praktische checklist uit onze Compliance Toolkit.

Download de checklist

Waar kijkt de Belastingdienst op?

Bij een controle kijkt de Belastingdienst onder andere naar:

de overeenkomst;
de uitvoering van het werk;
de mate van zelfstandigheid;
ondernemersrisico;
meerdere opdrachtgevers;
vervangingsmogelijkheid;
gezagsverhouding;
commerciële activiteiten van de zelfstandige.

Geen enkel criterium is doorslaggevend. De volledige samenwerking wordt beoordeeld.

Welke risico's lopen bedrijven?

Wanneer achteraf blijkt dat feitelijk sprake was van een dienstverband, kunnen verschillende gevolgen ontstaan.

Afhankelijk van de situatie kan de Belastingdienst onder meer:

loonheffingen naheffen;
premies corrigeren;
rente in rekening brengen;
in bepaalde gevallen een boete opleggen.

De exacte gevolgen verschillen per situatie en zijn afhankelijk van de feiten en omstandigheden.

Hoe bereid je je organisatie voor?

Veel bedrijven nemen inmiddels extra maatregelen.

Denk aan:

periodieke beoordeling van zelfstandigen;
duidelijke opdrachtomschrijvingen;
correcte overeenkomsten;
goede documentatie;
vastlegging van ondernemerschap;
interne controles;
compliance-processen.

Hiermee ontstaat meer zekerheid wanneer later vragen worden gesteld over een samenwerking.

Veelgestelde vragen

Mag ik nog steeds zzp'ers inhuren?

Ja. De Wet DBA verbiedt dit niet.

Is één opdrachtgever verboden?

Nee. Dat is slechts één van de factoren die wordt beoordeeld.

Is een modelovereenkomst voldoende?

Nee. De praktijk blijft leidend.

Wordt iedere opdrachtgever gecontroleerd?

Nee. Maar de Belastingdienst heeft de mogelijkheid om controles uit te voeren wanneer daar aanleiding voor is.

Conclusie

Voor opdrachtgevers verandert de belangrijkste vraag niet:

Is de samenwerking daadwerkelijk ingericht als samenwerking tussen twee ondernemers?

Hoe beter deze samenwerking is vastgelegd en hoe duidelijker ondernemerschap zichtbaar is, hoe kleiner de kans op discussies achteraf.

Hoe WorkChain helpt

WorkChain helpt organisaties bij het gestructureerd vastleggen van samenwerkingen met zelfstandigen.

Binnen het platform ondersteunen we onder andere:

onboarding van zelfstandigen;
identiteits- en bedrijfsverificatie;
documentatie;
zelfstandigheidstoetsen;
digitale audittrails;
centrale opslag van relevante documenten.

Zo beschikken opdrachtgevers over een compleet dossier waarmee zij hun samenwerking overzichtelijk kunnen vastleggen.

Lees verder in de kennisbank

Verdiep je in de andere onderwerpen rondom de Wet DBA en schijnzelfstandigheid.

Naar de kennisbank

Bronnen

Bij het schrijven van dit artikel is gebruikgemaakt van informatie van onder andere:

Disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene informatie en vormt geen juridisch of fiscaal advies. Voor advies over jouw specifieke situatie raden wij aan contact op te nemen met een juridisch of fiscaal adviseur.

Veelgestelde vragen

Wat is schijnzelfstandigheid en waarom is dit belangrijk?

Schijnzelfstandigheid is wanneer iemand officieel als zelfstandige werkt, maar in werkelijkheid als werknemer functioneert. Dit is belangrijk omdat de Belastingdienst hier sinds 1 januari 2025 actief op controleert en bedrijven kunnen worden beboet als zij dit niet goed inrichten.

Wanneer begint de Belastingdienst weer met handhaving van de Wet DBA?

De Belastingdienst is sinds 1 januari 2025 actief begonnen met handhaving van de Wet DBA. Hoewel niet ieder bedrijf automatisch wordt gecontroleerd, richt de aandacht zich op organisaties waar aanwijzingen bestaan van structureel werk met schijnzelfstandigen.

Waar let de Belastingdienst op bij een controle?

De Belastingdienst kijkt naar de overeenkomst, uitvoering van het werk, mate van zelfstandigheid, ondernemersrisico, aantal opdrachtgevers, vervangingsmogelijkheid, gezagsverhouding en commerciële activiteiten. Geen enkel criterium is doorslaggevend; de volledige samenwerking wordt beoordeeld.

Wat zijn de gevolgen als mijn samenwerking niet aan de Wet DBA voldoet?

Wanneer achteraf blijkt dat feitelijk sprake was van een dienstverband, kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen, premies corrigeren, rente in rekening brengen, en in bepaalde gevallen een boete opleggen. De exacte gevolgen verschillen per situatie.

Mag ik nog steeds zzp'ers inhuren?

Ja, de Wet DBA verbiedt het inhuren van zelfstandigen niet. Het gaat erom dat je de samenwerking daadwerkelijk als samenwerking tussen twee ondernemers inricht.

Is het hebben van slechts één opdrachtgever een probleem?

Nee, het hebben van één opdrachtgever is slechts één van de factoren die de Belastingdienst beoordeelt. Geen enkel criterium is doorslaggevend; de volledige samenwerking wordt in zijn geheel beoordeeld.

Hoe bereid ik mijn organisatie voor op controles?

U kunt periodieke beoordelingen van zelfstandigen uitvoeren, duidelijke opdrachtomschrijvingen opstellen, correcte overeenkomsten gebruiken, goede documentatie bijhouden, ondernemerschap vastleggen en interne controles implementeren. Dit geeft meer zekerheid wanneer later vragen worden gesteld.

Is een goed contract met een zzp'er voldoende bescherming?

Nee, de praktijk blijft leidend. Hoewel een goede overeenkomst belangrijk is, bepaalt uiteindelijk de dagelijkse praktijk van de samenwerking hoe deze wordt beoordeeld. De focus ligt steeds meer op de feitelijke samenwerking dan op wat in het contract staat.